علم تفصيلى : علم تفصيلى ، علم به اجزا و مراتب معلوم با تمام خصوصيات آن است . و در اصطلاح اصوليين ، علم تفصيلى آن است كه متعلق آن معيّن باشد . علم اجمالى : هرگاه علم ما به معلوم ، به صورت تفصيل نباشد ، بلكه علم به معلوم داشته باشيم ولى نه به تمام خصوصيات و جزئيات آن ، علم را « اجمالى » گويند ؛ به بيان ديگر : علم همراه و توأم با ترديد را « علم اجمالى » گويند . به عنوان « احتياط » رجوع شود ؛ و در اصطلاح اصوليين ، علمى را گويند كه متعلق آن مردد است . 5 - علم ضرورى و علم نظرى : علم ضرورى : برخى امور به گونه‌اى هستند كه علم به آنها بدون اجراى عمليات عقلى و فكر و نظر ، و تنها به صرف توجه نفس به آنها حاصل مىشود . اين قبيل علوم را « علوم ضرورى » يا « بديهى » مىگويند . چرا برخى امور در عين حال كه بديهى هستند ، انسان نسبت به آنها جاهل است ؟ علّت جهل انسان نسبت به برخى بديهيات ، همانا فقدان سبب توجه نفس است ، به همين خاطر گفته شده كه بايد اسباب توجه نفس وجود داشته باشد . اسباب توجه عبارتند از : الف : توجه و التفات داشتن . بنابراين ، اگر كسى غافل باشد ، ممكن است بديهىترين بديهيات نيز براى او مجهول باشند . ب : سلامت ذهن : بايد ذهن انسان از سلامت برخوردار باشد . ج : سلامت حواس : در بديهياتى كه متوقف بر حواس و از جمله